بادام رقم تونو (Tuono Almond) یکی از معروف ترین ارقام بادام است. خاستگاه این رقم کشور ایتالیا بوده و به دلیل کیفیت خوب آن جزو ارقام تجاری در دنیا به حساب می آید.
میوه های این رقم بیضی شکل، درشت و سنگی بوده و هر عدد میوه بین 10 تا 15 گرم وزن دارد. همچنین مغز آن دارای رنگ قهوه ای و حدودا 35 الی 40 درصد از وزن میوه را تشکیل می دهد.
درختان بادام دارای برگ های بلند و نوک تیز به رنگ سبز روشن هستند. ارتفاع درخت بادام رقم تونو به 4 الی 6 متر می رسد. اگرچه بادام جزو درختان زودگل است اما رقم تونو از ارقام دیرگل بوده و گل های آن نسبت به ارقام محلی تا دو هفته دیرتر شکوفا شده و همین امر خطر سرمازدگی بهاره را کاهش می دهد. بادام رقم تونو بسیار پربار و زود بارده است و از سال سوم باردهی اقتصادی آن آغاز می شود. رنگ گلهای بادام سفید و صورتی بوده و دارای 5 کاسبرگ و 5 گلبرگ و 20 تا 30 پرچم است. از مزایای قابل ذکر برای این رقم می توان به خودسازگاری (خودگرده افشان) اشاره کرد یعنی برای باردهی به ارقام گرده زا نیاز ندارد. خواب درختان بادام با 500 تا 900 ساعت دمای کمتر از 7 درجه سانتی گراد شکسته می شود. عمر اقتصادی بادام تقریبا 40 تا 50 سال است.
بادام تونو درواقع جزو میوه های مناطق معتدل و سردسیر است اما در مناطق نیمه گرم سیر هم می توان آن را کشت کرد. بادام تحمل زیادی نسبت به شرایط کم آبی دارد و نیاز آبی ان نسبت به بسیاری از میوه های دیگر کمتر است و حتی در مناطقی که داری میانگین بارندگی سالیانه بیش از 400 میلی متر هستند، می توان آن را بصورت دیم کاشت. در مناطقی که رطوبت هوا بالای 65% یا زیر 20% است، از کشت بادام خودداری کنید.
فاصله کاشت مناسب جهت احداث باغ، 4*4 یا 4*5 (16 یا 20 متر مربع) بوده و عملکرد آن بسته به مدیریت باغداری میتواند به 4 تا 7 تن در هکتار برسد. درخت بادام حدود 8 سال بعد از کاشت به حداکثر باردهی می رسد.
خاک متناسب احداث باغ بادام، خاک سبک با زهکشی مناسب است. بادام جزو میوه های نسبتا سازگار با خاک های آهکی ولی در خاک های با پی اچ (PH) نسبتا خنثی و یا کمی اسیدی عملکرد بهتری دارد.
نیاز آبی بادام متوسط بوده و در شرایط کم آبی هم تحمل بالایی دارد. هرس درختان بادام اغلب بصورت جامی صورت می گیرد و طول دوره رشد بادام 150 تا 200 روز است. جوانه های خفته بادام در زمستان در دمای کمتر از منفی 25 درجه سانتی گراد آسیب می بینند، درحالیکه در مرحله ی نوک صورتی گلها تنها تا دمای منفی 6 درجه سانتی گراد را تحمل میکنند اما در دوره گل دهی در دمای منفی 2 درجه سانتی گراد آسیب شدید می بینند.
بادام نیز همانند سایر میوه ها برای رشد کافی و عملکرد مناسب به 17 عنصر ضروری نیاز دارد و کمبود هرکدام بر تولید نهایی تاثیر می گذارد.
درخت بادام از بین عناصر غذایی به نیتروژن و پتاسیم بیشتری نسبت به سایر عناصر نیاز دارد. بیشترین مقدار نیتروژن در باغ بادام در پوسته و مغز میوه استفاده می شود و تقریبا به ازای هر 100 گرم مغز بادام، 10 گرم نیتروژن مصرف می شود. بنابراین می توان با پیشبینی عملکرد باغ نیاز مصرفی را برآورد کرد.
کود نیتروژن را فقط در زمان وجود برگ ها و فعال بودن ریشه درخت باید استفاده کرد، همچنین از مصرف بیش از حد نیتروژن که می تواند منجر به رشد رویشی بیش از اندازه و افزایش حساسیت درخت در برابر آفات و بیماری ها شود، اجتناب کرد. عمده نیاز درخت بادام به نیتروژن (50%) را باید در اوایل بهار و ترجیحا به صورت کود آبیاری تامین کنید و همچنین می توان از کودهای کامل مثل NPK (20-20-20)، طی دو مرحله (مرحله اول بعد از ریزش گلبرگ ها و مرحله دوم با فاصله 20 روز از مرحله اول) به صورت محلول پاشی استفاده کرد.
نکته: استفاده از شیر ونتوری از روش های ساده و کم هزینه و نسبتا دقیق برای کود آبیاری است.
یکی دیگر از عناصر تعیین کننده برای عملکرد بالا در بادام پتاسیم است. می توان در زمان تشکیل میوه از فرمولاسیون ان پی کی (30-5-15) و یا ان پی کی (36-12-12) طی دو مرحله با فاصله دو هفته بصورت محلول پاشی اقدام نمود.
کلسیم از دیگر عناصر مهم در تولید میوه ی با کیفیت است و می توان نیاز درخت را با دو مرحله محلول پاشی(مرحله اول در زمان تشکیل میوه و مرحله دوم بعد از برداشت میوه) برطرف نمود.
کمبود عناصر کم مصرف (میکرو) نیز، هرکدام بر عملکرد و کیفیت میوه تاثیر می گذارد. بعنوان مثال کمبود بور سبب ریزش زیاد میوه ها، میوه بندی ضعیف و رشد رویشی نا همگن می شود.
برای تامین عناصر میکرو می توان با محلول پاشی کودهای میکرو ی کامل همراه آمینو اسید پس از برداشت محصول، کمبود همه ی عناصر را برای فصل بعد (سال آینده) جبران کرد.
مهمترین آفات درخت بادام زنبور مغز خوار، شته ها، کنه ها و شپشک نخودی هستند. برای کنترل شته ها، سموم استامی پراید و کنفیدور و برای کنترل کنه ها، آبامکتین، اتوکسازول، پروپارژیت و مالاتیون همراه صابون محلول پاشی کارساز هستند.
آفت زنبور مغر خوار بادام بسیار خسارت زا است و برای کنترل آن از روش های تلفیقی استفاده می کنند. به این صورت که باید بادام های آلوده ی روی درخت مانده و یا در کف باغ ریخته شده را جمع آوری کرده و در مکانی بیرون از باغ سوزاند. همچنین می توان از تله ها نیز استفاده کرد.
برای کنترل شیمیایی هم باید دو مرحله سم پاشی را با سمومی چون فوزالون، اسپینوساد و لامباداسای هالوترین انجام داد (مرحله اول 10 الی 15 اردیبهشت و مرحله دوم 20 روز بعد از مرحله اول).
از مهمترین بیماری های بادام می توان به لکه غربالی، لکه آجری، شانکر و سفیدک سطحی اشاره کرد.
برای کنترل لکه آجری و لکه غربالی باید از سموم قارچ کش استفاده کرد به این صورت که بعد از ریزش گلبرگها مرحله اول سمپاشی توسط کاپتان یا منکوزب صورت گیرد و مرحله دوم و سوم هرکدام با فاصله دو هفته با سموم نامبرده و یا اکسی کلرر مس تکرار شود.
از مهمترین زمان های سمپاشی جهت پیشگیری از بیماری ها و آفات، سمپاشی زمستانه و در زمان خواب درخت است (اواخر اسفند- قبل از بیداری درخت). می توان یکبار سمپاشی را با حشره کش و روغن ولک و بار دیگر با بوردوفیکس یا اکسی کلرر مس انجام داد.
معمولا بادام تلخ بعنوان پایه بذری و پایه های جی ان 15 (GN15) و جی اف (GF) از مهمترین پایه های کشت بافتی جهت پیوند انواع ارقام بادام هستند.
بادام سوپرنوا و ارقام دیگر بادام.
در نهالستان شنو (اشنویه) بادام رقم تونو و سوپرنوا هم روی پایه بذری و هم روی پایه های کشت بافی جی ان 15 و جی اف موجود است. برای مشاوره رایگان و پیش سفارش محصولات با ما در تماس باشید.
